“Umut Hakkı Kapsamı” İddiasının Hukuki Açıdan Geçersizliği
“Umut hakkı kapsamına giren hükümlüler” başlığı altında ileri sürülen; ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası almış terör suçluları ile Abdullah Öcalan’ın bu kapsamda yer aldığı yönündeki iddia, Türk pozitif hukuku ve AİHM içtihadı bakımından gerçeğe aykırıdır. Bu ifade, hukuki bir değerlendirme değil; kavramların bilinçli biçimde yer değiştirilmesi yoluyla oluşturulmuş bir çarpıtmadır.
Öncelikle açıkça belirtilmelidir ki, “umut hakkı” adıyla tanımlanmış, pozitif hukukta düzenlenmiş bir hak yoktur. Bu kavram, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) ömür boyu hapis cezalarına ilişkin bazı kararlarında kullandığı soyut ve teknik bir değerlendirme ölçütünden ibarettir. AİHM, bu kavramı hiçbir zaman terör suçluları bakımından tahliye, af ya da koşullu salıverme sonucu doğuracak şekilde tanımlamamıştır.
Türk hukukunda ise mesele son derece nettir.
5275 sayılı İnfaz Kanunu’nun 107/16. maddesi, devletin güvenliğine, anayasal düzene ve milli savunmaya karşı suçların bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, ağırlaştırılmış müebbet alan hükümlüler için koşullu salıverme hükümlerinin uygulanmayacağını açıkça düzenlemektedir. Bu kişiler açısından infaz, ölünceye kadar devam eder. Bu hüküm, yoruma kapalıdır.
Aynı şekilde 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun 17. maddesi, terör suçlarından müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanların koşullu salıvermeden yararlanamayacağını ve infazın ömür boyu süreceğini açıkça hükme bağlamıştır. Bu özel düzenleme karşısında, terör suçlularının “umut hakkı kapsamına girdiği” iddiası, hukuken hükümsüzdür.
Dahası, geçmişte ölüm cezası müebbet veya ağırlaştırılmış müebbete çevrilen terör suçluları bakımından da durum farklı değildir. Bu dönüşüm, infaz rejimini yumuşatan bir sonuç doğurmamış, aksine TMK m.17 ve İnfaz Kanunu m.107/16 ile mutlak infaz rejimi korunmuştur. Ölüm cezasının kaldırılması, terör suçluları için “tahliye umudu” yaratmamıştır.
Abdullah Öcalan bakımından da hukuki tablo aynıdır. Öcalan, terör örgütü kurucusu ve yöneticisi sıfatıyla, anayasal düzene karşı suçlardan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiştir. Bu mahkûmiyet, hem İnfaz Kanunu m.107/16 hem de TMK m.17 kapsamındadır. Dolayısıyla Öcalan’ın “umut hakkı kapsamına girdiği” iddiası, ne Türk hukukunda ne de AİHM kararlarında karşılığı olan bir sonuçtur.
AİHM’in Öcalan/Türkiye (No.2) kararında dahi, Mahkeme herhangi bir tahliye, af ya da koşullu salıverme zorunluluğu getirmemiş; yalnızca teorik düzeyde infaz rejiminin değerlendirilmesine ilişkin bir tartışma yürütmüştür. Bu kararın, terör suçlularına yönelik mutlak infaz rejimini ortadan kaldırdığına dair hiçbir hüküm yoktur.
Ana Temada terör suçlularının, ağırlaştırılmış müebbet alan örgüt yöneticilerinin, ve Abdullah Öcalan’ın “umut hakkı kapsamına girdiği” yönündeki iddia, hukuki bir gerçeklik değil, bilinçli bir çarpıtmadır. Bu söylem, AİHM içtihadını bağlamından koparmakta, Türk infaz hukukunun açık hükümlerini görmezden gelmekte ve kamuoyunda hukuken var olmayan bir hak algısı yaratmaktadır.
Hukuk açısından mesele bundan ibaret değildir; mesele tam da bunun tersidir. Ve bu husus, tereddüde yer bırakmayacak açıklıktadır.
Yorumlar kapalı.