Türkiye’de son dönemde yaşanan sarsıcı olaylar, eğitim meselesinin artık yalnızca akademik başarıyla sınırlı olmadığını, doğrudan devletin varlık sebebiyle ilgili bir konuya dönüştüğünü gösteriyor. Okullar sadece bilgi verilen yerler değil; aynı zamanda bir milletin karakterinin, ahlakının ve geleceğinin inşa edildiği kurumlardır. Bu yüzden bugün tartışmamız gereken mesele, birkaç güvenlik önlemiyle geçiştirilecek bir kriz değil; köklü bir sistem meselesidir.
Bu noktada radikal ama tartışılması gereken bir öneri giderek daha fazla dile getiriliyor: özel okulların devletleştirilmesi ve tüm çocukların eşit, yüksek standartlı bir eğitim sistemine dahil edilmesi. Çünkü mevcut yapı, eğitimde ciddi bir sınıfsal ayrışma yaratmış durumda. Parası olanın daha iyi eğitim aldığı, olmayanın ise geride kaldığı bir sistem, uzun vadede toplumsal adaleti de, milli birliği de zedeler. Oysa eğitim, bir ayrıcalık değil; doğrudan doğruya bir devlet güvencesi olmalıdır.
Dünyaya baktığımızda bu yaklaşımın tamamen yabancı olmadığını görüyoruz. Örneğin Finlandiya, eğitimde fırsat eşitliğini esas alan yapısıyla bilinir. Bu ülkede özel okul sayısı son derece sınırlıdır ve tüm okullar neredeyse aynı kalitede eğitim verir. Öğrenciler arasında “iyi okul – kötü okul” ayrımı yoktur. Bu sayede hem akademik başarı yükselmiş hem de toplumsal güven duygusu güçlenmiştir. Benzer şekilde Güney Kore, devlet kontrolündeki güçlü eğitim sistemiyle dünya sıralamalarında üst sıralarda yer alırken, disiplin ve milli bilinç eğitimine de büyük önem verir.
Türkiye açısından mesele sadece kaliteyi artırmak da değildir. Aynı zamanda eğitim sisteminin ruhunu yeniden inşa etmek gerekir. Bu noktada referans alınması gereken en önemli isim Mustafa Kemal Atatürk’tür. Atatürk’ün eğitim anlayışı, yalnızca bilgi aktarımına değil; akılcı, milli ve ahlaki bireyler yetiştirmeye dayanır. Onun “fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür nesiller” vurgusu, bugün belki de her zamankinden daha fazla anlam kazanmaktadır.
Cumhuriyetin kurucu ayarlarına baktığımızda eğitimde üç temel unsur öne çıkar: bilimsel düşünce, milli kimlik ve ahlaki sağlamlık. Bugün ise bu üç alanın da zayıfladığı yönünde ciddi bir toplumsal algı var. Gençler arasında aidiyet duygusunun azalması, şiddet eğilimlerinin artması ve değerler sisteminin bulanıklaşması, eğitimdeki bu boşluğun doğrudan sonucudur.
Bu yüzden yapılması gereken reform, sadece müfredat değişikliği değil; bir zihniyet dönüşümüdür. Devlet okullarının tamamı, fiziki imkanlardan öğretmen kalitesine kadar üst düzey standartlara çıkarılmalı; hiçbir çocuk “ikinci sınıf eğitim” almak zorunda bırakılmamalıdır. Eğitimde birlik sağlandığında, toplumda da birlik güçlenir. Ayrışmış bir eğitim sistemi, ayrışmış bir toplum üretir.
Ayrıca ahlaki eğitim meselesi de yeniden ele alınmalıdır. Bu, kuru nasihatlerle değil; tarih bilinci, sorumluluk duygusu ve ortak değerler üzerinden inşa edilmelidir. Türk tarihinin derinliği, kültürel mirasın zenginliği ve Cumhuriyet’in kazanımları genç nesillere güçlü bir şekilde aktarılmalıdır. Çünkü kökleri sağlam olmayan bir neslin geleceği de sağlam olmaz.
Türkiye’nin önünde iki yol vardır: ya eğitimde parçalı, eşitsiz ve dış etkilenmelere açık bir yapıyı sürdürmek ya da Cumhuriyet’in kurucu ilkelerine dayanan, devlet güvencesinde, eşit ve nitelikli bir sistemi inşa etmek. Bu noktada Yusuf Tekin’in “Sizin ‘tarikat, cemaat’ dediğiniz, bizim ‘STK’ dediğimiz yapılarla… protokol yapmaya da devam edeceğiz” sözleri, eğitim politikalarının yönü açısından ciddi bir kırılmayı işaret etmektedir. Eğitim gibi bir milletin geleceğini belirleyen hayati bir alanın, devletin laik ve birleştirici çatısı yerine farklı yapıların etkisine açılması; ortak değerler etrafında kenetlenmesi gereken toplumu daha da ayrıştırma riski taşır. Oysa ihtiyaç duyulan şey, eğitimde çok başlılık değil; Mustafa Kemal Atatürk’ün işaret ettiği gibi aklın, bilimin ve Cumhuriyet değerlerinin rehberliğinde tek ve güçlü bir sistemdir. Cumhuriyet, eğitimde birlik demektir; bu birlik zedelendiğinde sadece okullar değil, bir milletin geleceği de sarsılır.
Yorumlar kapalı.